Waarom zouden we niet meer gaan inzetten op de eigen energiebronnen van patienten en hun directe omgeving. Immers, een belangrijk deel van de zorg opereert in de hoek van herstel na ziekte of complicaties van de behandeling van ziekten. De snelheid waarmee patienten herstellen wordt in belangrijke mate bepaald door het herstelvermogen van een individuele patient. Dit herstelvermogen wordt volgens mij bepaald door medische-, psychische-, sociale- en niet op de laatste plaats spirituele (zingevings) factoren. In patientenenquetes wordt liefdevolle aandacht niet zonder reden met stip als hoogste waarde genoemd. Het zou mooi zijn wanneer we hier eens een wat meer studie naar zouden doen. Interventies die meer energie opleveren dan ze kosten en daardoor ook meteen een duurzaam karakter krijgen. Ik denk dat hierover al veel kennis en wijsheid beschikbaar is. Alleen ligt dit voor een belangrijk deel buiten het klassieke zorgdomein. Kwestie van willen zien.
Ik denk dat de plannen van het Ministerie wel een vruchtbare aarde zullen vormen om deze beweging in gang te zetten.

Een puntje van kritiek heb ik nog wel. Op de terugweg keek ik vanaf het perron op een poster van de NS. Daarin werd meegedeeld dat op dat perron een overkapping kwam voorzien van zonnecollectoren. Klinkt mooi, maar het lijkt me handiger om eerst te zorgen dat de treinen met een beetje sneeuw kunnen blijven rijden. Levert uiteindelijk veel meer energiebesparing op.

Wat mij betreft hebben SP en ANBO wel een punt met de opmerking dat die 80.000 euro beter aan de directe zorgverlening uitgegeven had moeten worden. Alleen deel ik dit niet vanuit hun ideologie van een verzorgingsstaat. Neen, ik doe dit vanuit de ideologie van marktwerking. Jawel…

Iedere Nederlandse zorgverzekeraar heeft een website waar zorginstellingen worden beoordeeld op kwaliteit en dienstverlening. Ook de Overheid heeft het project gefinancierd dat KiesBeter heet. Op al deze sites kun je zien is hoe zorgverleners en zorginstellingen door consumenten wordt beoordeeld. Daarnaast zijn er programma’s als KiesKeurig, Kassa, Nova, 2 Vandaag, Hart van Nederland enz. heel actief om nieuws uit de zorg- en welzijnssector voor het voetlicht te brengen. Zowel goed als slecht nieuws.

Als zorginstelling kun je dit beschouwen als marketingmedia waar jij als zorginstelling kunt laten zien hoe goed jij bent. Gratis, nada, helemaal voor niks. Hoe ?….. Door te zorgen dat je goed presteert en zorgt voor tevreden klanten. Benodigd reclamebudget = 0 euro. Dus waarom jezelf publiekelijk zo kwetsbaar maken als zorginstelling. Je raakt hierdoor niet alleen vertrouwen van je klanten kwijt. Ook je eigen personeel snapt dit niet. Zij hebben te maken met een belabberde reiskostenvergoeding en moeten vaak in hun eigen tijd van klant naar klant en hun administratie bijwerken.

Ook vanuit investeringsoogpunt vind ik die 80.000 euro weggegooid geld. Voetbalclubs zijn risicovolle ondernemingen geworden en vele staan op omvallen. Sponsoren voeren met elkaar soms al een heel spel om te zorgen dat zij niet de laatste zijn die de stekker uit de voetbalclub trekt. Want als jij in die positie wordt gemanipuleerd dan word je echt de risée uit de regio en mag je hopen dat de ramen van je kantoren heel blijven wanneer je club uiteindelijk failliet gaat.

Kortom, laat die sponsoring maar over aan de grote banken en verzekeraars. En waarom heeft de SP hier geen kamervragen over gesteld bedenk ik me ineens. Immers, sommige banken financieren de sponsoring volgens mij van onze belastingcenten (of zou dit ook uit een ander ‘potje’ komen die weggemoffeld was toen bij Minister Bos staatssteun werd gevraagd).

Op het vlak van de Sociale Zekerheid gaan veel regelingen verdwijnen (geen re-integratie meer door professionals). Meer eigen verantwoordelijkheid en minder vangnetten. Zou interessant zijn wanneer werkgelegenheidsaanpak, veiligheidsaanpak en meer handen aan het bed op een integrale manier worden georganiseerd (zijn minstens 3 ministers c.q. wethouders bij betrokken).

Zou dit weer een argument zijn om de Overheid verder af te slanken ? (ook een programmapunt waar VVD en PVV het over eens zijn).

We gaan boeiende tijden tegemoet

Meestal concentreert het debat, helaas kun je niet echt van een dialoog spreken, zich op de vraag of je vóór of tegen bent. Politiek kun je nu bijna alleen voor of tegen marktwerking zijn. Of voor of tegen vraagsturing. En omdat het politieke issues zijn mag iedereen er een mening over hebben. Al dan niet genuanceerd. Alleen valt mij op dat in het hele debat bijna wegvalt waar het allemaal voor is bedoeld. Het zijn instrumenten die geen doel op zichzelf zijn maar een hoge doel dienen. Een toegankelijke, betaalbare en hoogwaardige gezondheidszorg voor iedere Nederlander. Met deze formulering kan niemand het oneens zijn zou je denken.

Goed, laten we dan eens naar marktwerking kijken. Marktwerking is gestoeld op het principe van “survival of the fittest”. Het Darwinjaar is dan net voorbij, maar het idee is dat degene die zich het beste weet aan te passen aan veranderende omstandigheden de meeste kans heeft op overleven. Verandert de vraag, dan komt het er op aan om hier goed op in te spelen. Worden de kosten belangrijk, dan wordt het belangrijk om efficiënt te werken. Wil men de hoogste kwaliteit, dit zul je hierin moeten willen investeren.

Veel organisaties hadden het principe van ‘survival of the fittest’ vrij vertaald in ‘survival of the biggest’. Fusies waren, en zijn, nog steeds aan de orde van de dag. En dat terwijl iedereen weet dat we nu geen dinosaurussen meer hebben omdat zij zich destijds niet meer konden aanpassen aan sterk veranderende klimaatveranderingen. Maar in de zorg, de bank en het verzekeringswezen werkt dit nog niet zo. Als de impact van jouw verdwijnen te groot is word je ‘gered’ door de overheid. Dus groot zijn loont in deze tijd misschien nog wel meer dan lenig zijn.

Boeiend vind ik wel te lezen waar de aanwezige lenigheid van organisaties vooral voor wordt ingezet. Op dit moment maak je de meeste kans op overleven wanneer je je goed weet aan te passen aan veranderende wet en regelgeving. Voor je overlevingskansen bijna nóg belangrijker dan inspelen op een veranderende zorgvraag. Dit vraagt vooral veel capaciteit van beleidsmakers, controllers en andere niet direct bij de zorg betrokken mensen. En eigenlijk is dat zonde.

Het inzetten van je lenigheid om goed in te spelen op de aanwezige zorgvraag zou veel belangrijker moeten zijn als jij als zorgverlener je echte maatschappelijke bijdrage wil waarmaken. Maar op het moment dat je dit doet zul je al snel tegen regels oplopen. En ‘regels’ zijn big business. Veel consultants willen je laten geloven dat zij weten hoe dat zit met de regeltjes en wat je te doen staat. Hoe je kunt overleven ondanks de marktwerking.

En regels betekenen voor sommigen ook het gemak om in je comfortzone te blijven. Ieder inhoudelijke discussie kun je neerslaan met de gevleugelde zin: ‘Dit is in strijd met onze regels, onze richtlijnen, afspraken (of nog erger) ons beleid’.

Nóg een graadje erger is deze…… ‘kunt u dit voor mij op papier zetten’ dan zal ik schriftelijk op uw vraag reageren…” Zorginkoper ..wees eens eerlijk ? Heb jij met het secretariaat ook van die standaard afwijsbriefjes afgesproken ? Neen, een dialoog komt je eigenlijk slecht uit.

En heerlijk toch…. het is zo weer 5 uur.

Maar bedenk ook even hoe lang je nog te gaan hebt. En of je dit zo wilt…

En fantaseer eens mee welke impact sociale media nu al hebben en zouden kunnen krijgen:

Welke kansen lees je uit dit Twitterberichtje…..

Ik weet bijna zeker dat je eerste inpuls de beste zal zijn.

Straks ontmoeten dokters hun patiënten op Sociale Media en komen zo te weten waar ze mee zitten en of de behandeling heeft geholpen.

Patiënten vragen zich daar ook openlijk af of ze moeten langskomen op het spreekuur.

Het gaat er niet om je hier voor of tegen bent. Of dat hier ook regels voor bestaan. Het gebeurt…. nu al !

Het biedt de mogelijkheid voor een dialoog in 140 tekens.

• En neen, daar is (nog) geen tarief voor.
• En neen, rond privacy is ook nog niets geregeld.
• En neen, hiervoor is ook geen plaats ingeruimd in het EPD.
• En neen, je kunt dit niet goed plannen.

Maar ik weet zeker dat dit soort patiënten graag naar dié dokter gaan die weet hoe je hiermee om moet gaan.

Bijvoorbeeld door een snelle tip te geven, eigen initiatief aan te moedigen en zo nodig door te vragen. En in een enkel geval toch te vragen om langs te komen op het spreekuur.

En dan heeft deze dokter weer een puzzelstukje beet van de échte zorgvraag.

2010 is het jaar van de biodiversiteit….. dit zou zomaar ook voor de zorg kunnen gelden.

In mijn volgende bericht zal ik ingaan op ‘vraagsturing’

Ter overdenking: Is dit sturen van de vraag ? … of betekent dit … door de vraag laten sturen ?

• Meer bewegen - 59%
• Gezonder eten - 50%
• Meer aandacht besteden aan partner/gezin - 50%
• Beter voor mezelf opkomen – 49%
• Meer aandacht besteden aan familie/vrienden – 48%
• Minder energie verspillen – 46%
• Meer tijd aan hobby’s besteden – 44%
• Meer geduld hebben – 37%
• Meer wellevend zijn ten opzichte van anderen – 28%
• Een cursus/studie of training gaan volgen – 26%
• Meer uitgaan – 20%
• Minder tijd besteden aan werk – 15%
• Meer tijd besteden aan vrijwilligerswerk – 14%
• Minder/geen vlees eten – 13%
• Minder achter de computer zitten – 11%
• Minder alcohol gebruiken – 10%
• Minder vloeken – 10%
• Minder televisie kijken – 9%
• Stoppen met roken – 8%
• Minder autorijden – 8%
• Meer geven aan goede doelen – 7%
• Minder vliegen – 4%
• Minder blowen – 1%

Gezondheid, relaties en persoonlijke ontwikkeling bezetten dus de top 5

Klik hier om het hele bericht van Synovate te lezen.

Maar het zette me wel aan tot denken hoe het zou gaan bij het nieuwe fenomeen wat we Health 2.0 noemen. De patiënt die zelfbewust kiest voor zijn kwaliteit van leven.  En daarbij medische interventies ziet als één van de mogelijkheden om die kwaliteit te verwerven (naast een breed scala van factoren als aandacht, gezelligheid, een luisterend oor, uitgaan, sporten, massage, sauna, mediteren enz.). Kortom, de patiënt die niet altijd patiënt wil zijn. Die zelf integraal beoordeelt wat het meest bijdraagt aan zijn levenskwaliteit en desnoods deserteert bij zijn huidige behandelaar als die niet meer het vertrouwen geniet.

Als ik een hartaanval, CVA of iets anders mocht krijgen dat snel handelen vereist, hoop ik oprecht dat een strakke doctatuur gaat zorgen dat ik snel en adequaat volgens de actuele professionele standaarden geholpen ga worden. En mocht dit door het ontbreken van een doctatuur een loterij zijn, dan zou ik graag in mijn smart-phone een programmaatje willen hebben die mij of mijn omgeving vertelt wat de meest adequate behandeling is als het ding met mijn symptomen wordt gevoed, of waar ik me moet melden om zeker te weten dat ik volgens de laatste inzichten word behandeld. Dit lijkt me technologisch helemaal niet zo moeilijk (en misschien bestaat het al).

En voor al het overige…….wil ik zelf keuzemogelijkheden hebben tussen activiteiten op het gebied van gezondheidszorg, welzijn, arbeid, ontspanning enzovoort. Zodat ik zelf kan uitkiezen wat het meeste bijdraagt aan mijn kwaliteit van leven. Maar daarbij zou ik mezelf ook als deskundige willen ontwikkelen waardoor steeds minder afhankelijk hoef te zijn van anderen en zelf leiding kan nemen over wat er gaat gebeuren. Dit hoeft echt allemaal niet zo “evidence based” te zijn. Verhalen van andere mensen met dezelfde problemen die toch vol en positief in het leven staan zijn waarschijnlijk veel meer bepalend voor mijn keuze. En misschien is het bewust zijn wat voor mij kwaliteit van leven inhoudt een hele goede start om te komen tot mijn inkoopspecificaties. Want als ik zelf geen keuze maak, zullen anderen dit voor mij gaan doen. Maar okee, als je dit liever hebt is dit natuurlijk ook goed. Wellicht heb ik af en toe een consulent nodig die mij kan adviseren, zeker bij dure of ingrijpende keuzen. En laat die zorgverzekeraar van me maar duidelijk maken wat ze wel of niet vergoeden. Dan eindigen die irrationele afwegingen van me, die mij tot een uniek mens maakt, toch nog met een hele rationele keuze. Namelijk de maatschappij waar ik me wil verzekeren.

Vervolgen verhandelden die banken die ‘doosjes’ weer verder waarbij de koper er op speculeerde dat de gekochte hypotheken meer zouden opbrengen dan er voor werd betaald.

Het belang van de klant die bij de eerste bank die geld had geleend raakt in dit hele spel helemaal uit beeld. De drijfveren waren in deze vorm van marktwerking helemaal niet op zijn belang gericht. De verkoper van hypotheken werd gedreven door de provisie van de bank en had geen belang om met een klant tot duurzame afspraken te komen. Banken investeerden veel in reputatiemarketing. Want zolang de banken werden vertrouwd werden deze risicovolle hypotheken doorverkocht. En dit bleef in stand totdat duidelijk werd dat er wel heel veel risicovolle hypotheekcontracten in de doosjes zaten en niemand elkaar meer vertrouwde. De afloop van dit gokspel kennen we allemaal.

Maar wat heeft dit met de gezondheidszorg te maken zul je misschien denken. Hier worden toch geen hypotheken verkocht ?

Wel, er zijn volgens mij meer overeenkomsten dan je op het eerste gezicht zou verwachten:

Mensen nemen bij de zorgverzekeraar in zekere zin een ‘hypotheek’ op hun gezondheid door het betalen van premie. Een groot deel van deze polissen wordt collectief verkocht. En ook hierbij betalen de zorgverzekeraar provisie aan tussenpersonen voor het aanbrengen van nieuwe polishouders. Omdat het een omslagsysteem is (en geen spaarsysteem) hoeven mensen niets af te lossen en zijn de belangen van de in- en verkopende partijen mede daardoor ook niet gericht op het maken van duurzame afspraken. Verzekerden kunnen ieder jaar van zorgverzekeraar wisselen en zolang zij premie betalen krijgen zij overal dezelfde hulp die in geval van ziekte nodig is.

Zorgverzekeraars proberen hun risico’s te beperken door scherp zorg in te kopen. Alleen zie je dat tussen zorgverzekeraars en zorgaanbieder steeds vaker gesloten ‘doosjes’ met risico’s worden verhandeld. In dit spel heeft het alleen andere namen gekregen zoals integrale bekostiging of Keten DBC’s. Ook hierbij zie je dat het belang van de individuele zorgvrager uit beeld verdwijnt. Hij verwordt tot een rekeneenheid waarmee een genormeerd bedrag door de zorgverzekeraar wordt overgemaakt aan de zorgaanbieder die het hele ‘doosje’ voor een vast bedrag heeft ‘aanpakt’. En nu maar afwachten wat er gebeurt wanneer de kopende partij ziet welke risico’s in het ‘doosje’ zitten. Wellicht is het slimmer om eerst samen in het ‘doosje’ te kijken voordat je een prijs afspreekt. Hebben we in de zorg nog iets geleerd van de kredietcrisis.